Nog steeds ongelijke toegang (2011)

Mei 2012

Ga direct naar:

  • Monitoren kosten dure geneesmiddelen
  • Kamervragen over onderbehandeling kanker
  • Onderzoek beschikbaarheid Herceptin 2006
  • Onderzoek beschikbaarheid Herceptin en Velcade 2009
  • NZa: dure geneesmiddelen 100% vergoeden (2008)
  • 100% bekostiging afhankelijk van invoering DOT
  • Uyl: Nog steeds slechte toegang tot innovatieve geneesmiddelen (2011)

Monitoren kosten dure geneesmiddelen

Gedurende de jaren van de beleidsregel Dure geneesmiddelen zijn de zorguitgaven gemonitord. Van tijd tot tijd waren er debatten in de Tweede Kamer over de vraag of het budget voldoende was om een goede toegankelijkheid te waarborgen.

Kamervragen over onderbehandeling kanker

Ook na invoering van de vaste vergoeding van 80% van de netto inkoopkosten via de beleidsregel Dure geneesmiddelen, luidden patiëntenverenigingen, artsen en ziekenhuizen de noodklok voor de gevolgen van deze manier van bekostiging. Er waren nog steeds aanwijzingen dat patiënten niet de zorg kregen die zij volgens de richtlijnen van de beroepsgroep moesten krijgen en waar zij volgens de wet recht op hadden.

Onderzoek beschikbaarheid Herceptin 2006

De BorstkankerVereniging Nederland (BVN) kreeg in 2004 signalen dat meerdere vrouwen met dit type uitgezaaide tumor dit geneesmiddel vaak niet kregen in Nederland. Het onderzoek dat de BVN daarop in 2005 uitgevoerd heeft, toonde aan dat meer dan de helft van de vrouwen met dit type tumor dit geneesmiddel in 2004 inderdaad niet kreeg. In sommige provincies kregen zelfs minder dan een op de vijf vrouwen trastuzumab.

Om na te gaan of de situatie sinds die tijd verbeterd is heeft de BVN het onderzoek nu herhaald. Hieruit blijkt dat de beschikbaarheid aanmerkelijk is toegenomen. Inmiddels krijgt 81% van de vrouwen de benodigde behandeling. Ook ten opzichte van andere Europese landen is de Nederlandse positie verbeterd. In 2004 kende Nederland bijna de laagste beschikbaarheid in West-Europa; in 2006 is er sprake van een gemiddelde positie. Desondanks betekent dit dat in Nederland nog steeds een deel van de Her2-positieve borstkankerpatiënten niet adequaat behandeld wordt.

Bron: Rapport ‘Beschikbaarheid van trastuzumab voor borstkankerpatiënten met HER2-positieve tumoren’, BVN, januari 2007.

 

Naar aanleiding van signalen van de Nederlandse Federatie van Kankerpatiëntenorganisaties (NFK) zijn begin 2008 vragen in de Tweede Kamer gesteld over mogelijke onderbehandeling met dure geneesmiddelen. De NFK gaf aan dat er minder patiënten behandeld werden met dure geneesmiddelen dan men op basis van de richtlijn zou verwachten. De veronderstelling bestond dat deze geneesmiddelen soms ten onrechte niet werden voorgeschreven. In een brief aan de Tweede Kamer gaven patiënten- en beroepsorganisaties bovendien aan dat de kostenmonitor onvoldoende inzicht gaf in de bekostigings- en uitvoeringsproblematiek in de intramurale farmaceutische zorg en in de oorzaken hiervan.

Onderzoek beschikbaarheid Herceptin en Velcade 2009

De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft het VUmc, het EMGO+ Instituut en het NIVEL (Nederlands Instituut voor onderzoek van de gezondheidszorg) verzocht om onderzoek uit te voeren naar de toepassing van trastuzumab (Herceptin®) bij mammacarcinoom en bortezomib (Velcade®) bij multipel myeloom (Ziekte van Kahler). Voor de behandeling van beide aandoeningen bestonden goed onderbouwde professionele richtlijnen waarin beschreven is op welk moment de dure geneesmiddelen geïndiceerd zijn, zodat het mogelijk was na te gaan in hoeverre de professionele standaard werd gevolgd, dan wel ervan werd afgeweken en wat hiervan mogelijke redenen waren.

In mei 2010 werd het rapport Toegankelijkheid van dure geneesmiddelen gepresenteerd. Op basis van de onderzoeksresultaten is geconcludeerd dat er bij de onderzochte patiënten en ziekenhuizen géén sprake is van onderbehandeling en dat de toegankelijkheid van de twee onderzochte dure geneesmiddelen gewaarborgd is. Artsen volgen de bestaande wetenschappelijke richtlijnen goed op. Wanneer van de richtlijn wordt afgeweken, zijn hiervoor legitieme redenen. Verder bleken artsen zorgvuldig te kijken naar de individuele situatie van patiënten.

NZa: dure geneesmiddelen 100% vergoeden (2008)

Om de toegang tot de dure innovatieve geneesmiddelen veilig te stellen, adviseerde de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de minister van VWS in november 2008 om de bekostiging te verhogen van 80% naar 100% en om een aparte DBC voor dure geneesmiddelen in te voeren. “De consument moet altijd het meest geschikte medicijn krijgen,” aldus het NZa-advies.

100% bekostiging afhankelijk van invoering DOT

De invoering van de voorgestelde 100% bekostiging werd uiteindelijk afhankelijk gemaakt van de invoering van DOT (DBC’s Op weg naar Transparantie, de 2e generatie Diagnose Behandeling Combinaties) per 1 januari 2012. In maart 2011 maakte minister Schippers van VWS haar visie op de prestatiebeloning ziekenhuizen bekend in de brief Zorg die loont. Daarin werd na jaren van voorbereiding openbaar hoe de minister de bekostiging van dure geneesmiddelen wilde organiseren.

Deze beleidsvoornemens dreigden de toegang tot dure innovatieve geneesmiddelen opnieuw te belemmeren:

  • De afschaffing van de beleidsregel Dure geneesmiddelen en de invoering van de DOT (add-on) en de prestatiebekostiging zullen per 1 januari 2012 geen verbetering maar een aanzienlijke verslechtering opleveren voor zorgverleners en patiënten. (Zie ook: Add-on, DOT en Prestatiebekostiging (2012)
  • De uitwerking van het beleid in latere brieven van de ideeën over voorwaardelijke toelating uit de brief Zorg die loont, betekenen een aantasting van het recht op behandeling van de patiënt en een verdere verschraling van het innovatieklimaat van Nederland. (Zie ook: Voorwaardelijke toelating (2012)

Uyl: Nog steeds slechte toegang tot innovatieve geneesmiddelen (2011)

Prof.dr. Carin Uyl-de Groot bekleedt de leerstoel Health Technology Assessment aan het instituut Beleid & Management Gezondheidszorg van de Erasmus Universiteit Rotterdam. In een videointroductie over haar onderzoek geeft zij aan: “Het beschikbaar komen van nieuwe behandelingsmogelijkheden houdt niet automatisch in dat alle patiënten deze krijgen. In tegendeel. Uit ons onderzoek blijkt dat nieuwe behandelingsmogelijkheden zich veelal langzaam een weg vinden in de klinische praktijk. Dit, ondanks het feit dat medische richtlijnen al wél vaak aangepast zijn.

In mei 2011 concludeert zij in het artikel over haar onderzoek “Onaanvaardbaar ongelijk” bovendien: “Patiënten met kanker krijgen in Nederlandse ziekenhuizen minder snel dure innovatieve medicijnen dan patiënten die verblijven in ziekenhuizen in andere Europese landen.” De financiering moet beter worden geregeld. “Andere Europese landen hebben regelingen die het gebruik van innovatieve geneesmiddelen in ziekenhuizen bevorderen, zoals gelabelde budgetten, een apart dure-geneesmiddelenbudget in de ziekenhuizen, en vaste vergoedingen voor medicijnen zodat ziekenhuizen niet hoeven te onderhandelen met afzonderlijke verzekeraars.”

Prof. Carin Uyl vindt de situatie in Nederland bovendien schadelijk voor de vertrouwensrelatie tussen patiënt en behandelaar: “Mensen gaan zich afvragen waarom ze een middel niet krijgen en zijn wellicht geneigd naar een andere arts te gaan. Als patiënt moet je zelf uitzoeken waar je wel het medicijn kan krijgen. En dan hangt het ervan af hoe en bij wie je verzekerd bent of je het kan krijgen.”

Focus

Verantwoord ondernemen

Sanofi zoekt continu naar een balans tussen toegang tot goede gezondheidszorg, innovatie en duurzaamheid van zorgsystemen.

Lees meer

Kengetallen

In 2016 heeft Sanofi € 5,2 miljard geïnvesteerd in R&D. De helft van de banen is in Europa, evenals de helft van de klinische studies. Acht van de 14 R&D sites staan in de EU.

Lees meer

Onderzoek in Nederland

Sanofi voert in Nederland relatief een groot aantal studies uit naar nieuwe geneesmiddelen tegen kanker, auto-immuunziekten, zeldzame ziekten, diabetes en hart -en vaatziekten.

Lees meer

Kosten geneesmiddelen in Nederland

In 2016 werd in Nederland € 96 miljard uitgegeven aan gezondheids- en welzijnszorg. € 5 miljard daarvan was voor geneesmiddelen die worden vergoed uit het basispakket.

Lees meer

Duurzame werkwijzen

In de afgelopen 30 jaar kwam 34% van de nieuwe kleine moleculen uit flora en fauna (vaccins en biologische geneesmiddelen niet meegerekend). Sanofi zoekt voortdurend naar synthetische vormen van de natuurlijke actieve stoffen.

Lees meer
Nieuws

België en Nederland investeren samen in klinische studies

België en Nederland investeren 6 miljoen euro in klinische studies via BeNeFIT (Belgium-Netherlands Funding of International Trials).

Lees meer

Dr. Elias Zerhouni over samenwerken voor betere behandeling diabetes

Diabetes is een grote sociaal-economische uitdaging volgens Dr. Elias Zerhouni, president R&D Sanofi. Samenwerking is nodig voor oplossingen. Ook met Nederlandse centra.

Lees meer

Open innovatie: bijzondere resultaten veiligheidsproject eTOX

Patiënten, proefdieren, onderzoekers en fabrikanten profiteren van krachtenbundeling publieke en private belanghebbenden waardoor een betere voorspelling van potentiële bijwerkingen mogelijk is.

Lees meer

Menselijke factoren belangrijkste oorzaak medicatiegerelateerde schade

In een jaar zijn ca. 1.035 patiënten overleden door zorggerelateerde schade die waarschijnlijk voorkomen had kunnen worden. In 4,5% was de potentieel vermijdbare sterfte medicatiegerelateerd.

Lees meer

Sleepwet zet artsen en toegang tot zorg onder druk

Een motie om medische informatie alsnog uit te zonderen van de nieuwe Wet inlichtingen- en veiligheidsdiensten is verworpen.

Lees meer
Ontvang ook onze nieuwsbrief