Kosten geneesmiddelen in Nederland

In 2016 werd in Nederland € 96 miljard uitgegeven aan gezondheidszorg en welzijnszorg, 1,8% meer dan het jaar daarvoor. Bron: CBS, juli 2017.

Uitgaven aan zorg 2016

Van deze € 96 miljard aan zorguitgaven liep € 72,9 miljard via de Rijksbegroting 2016: het Budgettair Kader Zorg (BKZ). Daarvan kwam € 65,8 miljard uit de premiebijdragen voor de basisverzekering:

  • € 45,9 miljard voor de Zorgverzekeringswet (ZVW)
  • € 19,9 miljard voor de Wet langdurige zorg (WLZ)

Voor 2017 is in de Rijksbegroting € 73,5 miljard uitgetrokken voor het Budgettair Kader Zorg: € 66,5 miljard uit de premiebijdragen voor de basisverzekering:

  • € 45,5 miljard voor ZVW
  • € 20,0 miljard voor WLZ

Al vele jaren worden de uitgaven voor geneesmiddelen in het Budgettair Kader Zorg honderden miljoenen euro’s neerwaarts bijgesteld. Redenen hiervoor zijn dat de groei in het geneesmiddelengebruik lager uitvalt dan waarmee in de raming rekening werd gehouden, als gevolg van o.a. lagere volumegroei, uit patent lopen van geneesmiddelen en succesvol gevoerd preferentiebeleid. Bron: Rijksbegroting 2016, p. 147

Uit de NZa Marktscan Extramurale farmaceutische zorg (p. 8) bleek in februari 2013 al dat er in vijf jaar tijd € 1,2 miljard op geneesmiddelen was bespaard. Het jaarlijkse budget voor apotheekzorg bedroeg gedurende die vijf jaar zo’n € 4,8 miljard. De afname van de kosten werd veroorzaakt door de combinatie van het uit patent gaan van geneesmiddelen en het door verzekeraars gevoerde beleid.

Uitgaven aan geneesmiddelen: 5 miljard

We geven in Nederland al jaren ongeveer hetzelfde uit aan geneesmiddelen. Van het totale Budgettair Kader Zorg gaat de laatste tien jaar zo’n 5 miljard euro per jaar naar geneesmiddelen.

Bron: MedicijnMonitor 2017, p. 22

Deze bedragen zijn gebaseerd op apotheekinkoopprijzen (AIP). De werkelijke uitgaven liggen lager. Dit komt doordat de marktprijs tot stand komt door onderhandelingen tussen zorgverzekeraars, (ziekenhuis)apothekers en de overheid.

Doordat mensen ouder worden en vaker meerdere aandoeningen hebben, stijgt het geneesmiddelengebruik. Het totaal aantal doseringen van geneesmiddelen stijgt, naar 9 miljard in 2016. Opvallend is dat het gebruik van innovatieve (merk)geneesmiddelen niet toeneemt. Bron: MedicijnMonitor 2017 p. 24

Uitgaven ziekenhuisgeneesmiddelen

Van het aandeel van de kosten van dure geneesmiddelen is sinds 2011 op landelijk niveau geen cijfer meer beschikbaar. Vóór 2012 werden de dure geneesmiddelen bekostigd via de Beleidsregel Dure Geneesmiddelen.

Sinds 2012 staan geneesmiddelen die binnen de ziekenhuismuren worden gebruikt en de geneesmiddelen die gerekend worden tot de medisch specialistische zorg (de zogenoemde overgehevelde geneesmiddelen) niet apart in de Rijksbegroting. Ze zijn integraal opgenomen in het budget voor Medisch Specialistische Zorg. Ook de terhandstelling van de ziekenhuisgeneesmiddelen wordt niet apart begroot. Dit in tegenstelling tot de geneesmiddelen die onder het Geneesmiddelenvergoedingssysteem vallen.

In 2016 is € 23 miljard van het BKZ uitgegeven aan Tweedelijns zorg. Binnen de medisch specialistische zorg is in de verschillende Rijksbegrotingen 1,2 miljard euro ‘gereserveerd’ voor zogenoemde ‘dure geneesmiddelen‘, 5,3% van de Rijksbegroting voor Tweedelijns zorg en 1,7% van het BKZ 2016.

Dure geneesmiddelen in de Rijksbegroting VWS

Bron en toelichting: Begroting Dure Geneesmiddelen 2017, juli 2017

Uit de Monitor Uitgaven geneesmiddelen in de medisch-specialistische zorg  (juli 2017) van de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) blijkt dat de ziekenhuizen in 2015 € 1,84 miljard declareerden voor dure geneesmiddelen.

Dit betreft niet de inkoopkosten van het ziekenhuis, die tot stand komen na onderhandeling met de geneesmiddelenfabrikanten. Het ministerie van VWS stelt voor een aantal dure geneesmiddelen financiële arrangementen op met fabrikanten van geneesmiddelen. Ook deze kortingen zijn niet meegenomen in de NZa monitor. De werkelijke kosten van dure geneesmiddelen kunnen dus lager zijn.

Bron: Monitor Uitgaven geneesmiddelen in de medisch-specialistische zorg, p. 9

Uitgaven huisartsgeneesmiddelen

Geneesmiddelen die tot het Geneesmiddelenvergoedingssysteem GVS behoren (huisartsgeneesmiddelen onder het basispakket) plus de receptregelvergoedingen voor de openbare apotheek vallen onder de Farmaceutische Zorg.

Voor 2016 was in de Rijksbegroting € 4,6 miljard begroot voor deze geneesmiddelen en de terhandstelling.

In 2016 is € 4,3 miljard van het Budgettair Kader Zorg uitgegeven aan de extramurale geneesmiddelen en de terhandstelling ervan. Daarvan was maximaal € 3 miljard voor de bekostiging van de geneesmiddelen, 4,1% van het BKZ 2016.


Bron: Stichting Farmaceutische Kengetallen Data en Feiten 2017, p. 57

Onder de geneesmiddelenkosten verstaat de SFK de kosten tegen de gedeclareerde apotheekvergoedingsprijs (WMG-geneesmiddelen) respectievelijk de kosten tegen apotheekinkoopprijs (buiten-WMG geneesmiddelen). In de geneesmiddelenkosten zijn de eigen bijdragen door patiënten in het kader van het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS) inbegrepen.

De SFK baseert de uitgaven aan farmaceutische zorg op de door de apotheken bij de zorgverzekeraars in rekening gebrachte declaraties.

Sinds de invoering van de vrije tarieven per 1 januari 2012 moeten zorgverzekeraars en apothekers de vergoeding voor de farmaceutische zorg met elkaar overeenkomen. Door contractafspraken kunnen de door de verzekeraars aan apothekers uitgekeerde bedragen afwijken van de geneesmiddelkosten die de apotheken bij verzekeraars indienen. Op deze afspraken heeft de SFK geen zicht.

In de praktijk kunnen de hierboven genoemde bedragen aan kosten en vergoeding dus lager uitvallen.

Ruimte maken voor innovaties

Sanofi is van mening dat de financiële ruimte die ontstaat door de introductie van generieke geneesmiddelen ten goede moet komen aan het beter beschikbaar maken van (innovatieve) geneesmiddelen voor patiënten. De afgelopen jaren is dit niet gebeurd. Met de besparingen op een realistisch beraamd farmaceutisch budget zijn gaten in de zorgbegroting gedicht. Zorgverzekeraars noemen de besparing op geneesmiddelen als dé reden voor de doorgevoerde premieverlagingen.

 

Focus

Verantwoord ondernemen

Sanofi zoekt continu naar een balans tussen toegang tot goede gezondheidszorg, innovatie en duurzaamheid van zorgsystemen.

Lees meer

Kengetallen

In 2016 heeft Sanofi € 5,2 miljard geïnvesteerd in R&D. De helft van de banen is in Europa, evenals de helft van de klinische studies. Acht van de 14 R&D sites staan in de EU.

Lees meer

Onderzoek in Nederland

Sanofi voert in Nederland relatief een groot aantal studies uit naar nieuwe geneesmiddelen tegen kanker, auto-immuunziekten, zeldzame ziekten, diabetes en hart -en vaatziekten.

Lees meer

Kosten geneesmiddelen in Nederland

In 2016 werd in Nederland € 96 miljard uitgegeven aan gezondheids- en welzijnszorg. € 5 miljard daarvan was voor geneesmiddelen die worden vergoed uit het basispakket.

Lees meer

Duurzame werkwijzen

In de afgelopen 30 jaar kwam 34% van de nieuwe kleine moleculen uit flora en fauna (vaccins en biologische geneesmiddelen niet meegerekend). Sanofi zoekt voortdurend naar synthetische vormen van de natuurlijke actieve stoffen.

Lees meer
Nieuws

Sanofi Award voor Maarten Deenen

De Sanofi Award 2017 voor de beste onderzoekspublicatie van een ziekenhuisapotheker in 2016 is toegekend aan Dr Maarten Deenen.

Lees meer

AMR kan zich ontwikkelen tot levensbedreigend issue

Sanofi introduceert een nieuwe app in de strijd tegen antimicrobiële resistentie, speciaal voor kinderen en tieners.

Lees meer

Wereld Diabetes Dag in teken van vrouwen

Wereld Diabetes Dag staat geheel in het teken van vrouwen en diabetes en hun recht op een gezonde toekomst.

Lees meer

Verpleegkundigen signaleren problemen met medicijnen

NIVEL: 85% van de verpleegkundigen en verzorgenden heeft in het werk te maken met patiënten die hun medicijnen niet goed gebruiken.

Lees meer

Nationale servicedesk personalised medicine

Op 1 februari 2018 start de nationale servicedesk voor verantwoord omgaan met vraagstukken over Personalised Medicine.

Lees meer
Ontvang ook onze nieuwsbrief